Arhiva Studentskog kulturnog centra Beograd

Iako su različiti oblici dokumentovanja programskih aktivnosti SKC-a primenjivani od njegovog osnivanja, pokazalo se da je najslabija karika u tradiciji ove kuće bila dokumentovanje i arhiviranje. Situacija je postala dramatična 1983. godine kada je u požaru uništen i oštećen znatan deo građe za koju nije bio obezbeđen adekvatan smeštaj. Početkom 1991. započeti su novi radovi na retroaktivnom prikupljanju i klasifikovanju preostale građe. Do kraja 1998. godine prikupljena je znatna količina materijalne građe i rekonstruisana hronologija programskih aktivnosti SKC-a.

 

Početkom 2001. godine sa obnavljanjem institucije personalizovanih programa obnovljen je i Dokumentacioni program, kada su otpočeli radovi na još jednom premošćivanju perioda koji nedostaju. Krajem 2004. godine, Arhiva je smeštena u adekvatniji prostor bibiloteke i tim činom simbolično je započeta realizacija davnašnje ideje da se poslovi IDP-a (čija je arhiva u porastu) i Biblioteke (čiji su fondovi redukovani) integrišu u funkcionalnu celinu prilagođenu realnim potrebama Ustanove, odnosno, započeti su radovi na podizanju Arhivsko bibliotečkog centra SKC-a (AbeCeda SKC-a).
Biblioteka je bila osnovana 1972. godine i tokom prve decenije prikupila je preambiciozno koncipiran fond koji se sastojao od inostrane i južnoslovenske periodike (preko 1000 naslova) i leksikografske zbirke od oko 2000 naslova. Pretežno su bile zastupljene publikacije iz oblasti humanističkih nauka i umetnosti, ali zbog nemogućnosti kontinuirane nabavke, veliki deo fonda dat je na korišcenje Narodnoj, Gradskoj i Univerzitetskoj bibiloteci, a u matičnoj kući zadržana je leksikografska zbirka i skroman broj naslova domaće periodike. Fond biblioteke trenutno je pristupačan preko alfabetskih kataloga, a izrada stručnog digitalnog kataloga planirana je u okviru projekta ABeCeda.
U Arhivi je u međuvremenu prikupljeno i klasifikovano:
• preko 45.000 novinskih isečaka iz jugoslovenske štampe koje pokrivaju rad SKC-a u potpunosti periodu od 1971-2004, a nakon toga selektivni
• preko 100 sati elektronskog klipinga od 2003 do 2005
• preko 40.000 foto negativa (čija digitalizacija je u toku) koji su često i jedini dokument mnogih događaja i umetničkih performansa), a, nezavisno od istorijske foto arhive, broj snimaka se permanentno uvećava digitalizovanjem foto-dokumentacije tekućih programa
• neprestano se uvećava i fond plakata čiji “istorijski” segment, pod nazivom Grafička radionica SKC-a sadrži oko 5000 plakata
• preko 27 metara pisane i štampane građe (pozivnica, flajera, kataloga, biltena i raznih vrsta autorskih štampanih materijala, odabrane korespodencije i drugih pisanih
• još uvek neutvrđena količina filmskog i video materijala, dok je ogromna količina tonskih zapisa propala u požaru i zbog neadekvatnih uslova zaštite.
• Hronologija SKC-a, odnosno baza podataka o realizovanim programima sa preko 60.000 zapisa koji su retroaktivno ažurirani tokom devedesetih godina i ažuriraju se i dalje zahvaljujući pronalaženju novih dokumenata i dodatnoj analizi postojećih dokumenata.

U listi realizovanih programa mogu se naći imena kao što su: Josef Bojs, Marina Abramović, Bil Vajola, Katarina Ziverding, A. B. Oliva, Barbara Rajs, Bob Vilson, Đina Pane, Simona Forti, Paolo Portogezi, Boris Podreka, Aldo Rosi, Franko Purini, Aleksandar Deroko, Ranko Radović, Bogdan Bogdanović, Pet Metini grupa, Lajbah, Niko, Nik Kejv, Igi Pop, Suzan Vega, EKV, Disciplina Kičme, Mauricio Kagel i Kelnski ansambl za novu muziku, Tokijski gudački kvartet, Varšavski klavirski kvintet, Londonski gudački kvartet, Bečki kamerni orkestar,...Pipl Šou, Džon Uitni, Rene Kler, Žan Lik Godar, Ježi Plaževski, Frensis Ford Kopola, Đina Lolobriđida, Džim Džarmuš, Orijana Falaci, Žak Derida, Džil Parvin, Predrag Matvejević, Miloš Crnjanski, Slobodan Milošević, Zoran Đinđić, Vojislav Koštunica... koji su nastupali kao pojedinci ili kao učesnici većih programskih celina kao što su: Međunarodni festival proširenih medija, Međunarodni naučni skup o semiotici muzike, Festival filmova Kinoteke D.V. Grifit iz Đenove, Performance susret, Video susret, Festival Druge nove muzike, Festivali nacionalnih kultura i pokreta kao što su Španija sutra, Dani italijanske kulture, Dani Latinske amerike, poljske Solidarnosti, sovjetske Perestrojke...
Nabrajanje «zvezda» koje su tokom tri decenije gostovale u SKC-u, ili pojedinačnih «velikih» programa, zapravo je u suprotnosti sa osnovnim konceptom kuće koja je uvek nastojala da se konstituiše kao alternativni obrazovni centar. Kroz forme festivala, seminara, simpozijuma, susreta, konferencija, work shopova i «redovnih» programa, urednički tim SKC-a promovisao je i praktikovao nove poglede na umetnost, kulturu, politiku, trpeći sve vrste posledica, od materijalnih, moralnih, pravnih, do egzistencijalnih.
Ipak, podaci koji se ovde čuvaju pokazuju da je kroz umetničke programe SKC-a inaugurisana «nova umetnička praksa» i novi mediji bez kojih bi danas bila nezamisliva svaka respektabilna umetnička scena; da je davan dignitet alternativnom urbanom stvaralaštvu; da su kroz tesnu saradnju SKC-a sa umetničkim školama u zemlji i inostranstvu, generacije umetnika prolazile kroz alternativno obrazovanje i blagovremenu razmenu iskustava sa kolegama sa gotovo svih najpoznatijih umetničkih škola u Evropi, posebno sa studentima legendarnog Josefa Bojsa, Klausa Rinkea, Josefa Kosuta, Marine Abramović, Katarine Ziverding, Jana Dibetsa, Janisa Kunelisa, Mrđana Bajića, Marije Dragojlović...; da je kroz naučne programe SKC-a promovisana nova politička i ideološka praksa; da su u SKC-u, prvi put sa pozicija jedne društvene ustanove, «nekritički» razmatrana pitanja religije, novih modela demokratije, tranzicioni procesi u zemljama u okruženju; da se za danas veoma razvijen feministički pokret u regionu može reći da je lansiran na prvom feminističkom seminaru «istočnog bloka» koji je pod popularnim nazivom «Drug-ca žena», 1978. godine okupio u SKC-u danas legendarne figure svetskog feminističkog pokreta i rodnih studija.... Nabrajanje najistaknutijih domaćih učesnika takođe ne bi imalo nikakvog smisla zato što je celokupna današnja socijalna, politička, kulturna, i umetnička scena Beograda (da se ne preteruje sa veličinama reda «nacionalna», «ex-yu», «regionalna»...) u manje ili više formalno/neformalnim kontaktima «inicirana» na sceni i u kuloarima SKC-a.
Sve to je moguće utvrditi i površnim pregleda lista kreatora programa i učesnika u programima, a učvrstiti uvidom u bogatu hemeroteku koja se čuva u Arhivi SKC-a.

Služba za dokumentovanje i arhiviranje prikupila je i obrađuje, čuva i ustupa na korišćenje svu tu građu: od podataka o realizovanim programima, autorima i učesnicima tih programa, do pratećih dokumenata i artefakata kao što su prateći štampani materijal, foto dokumentacija, filmski i video zapisi, primeri svih oblika produkcije SKC-a, novinska dokumentacija, interna programska dokumenta, među kojima se može naći prepiska sa najistaknutijim ličnostima epohe. Veći deo građe od od 2005 godine fizički je dostupan, ali, danas, kada se više nema vremena za prekopavanje po arhivama, efekti njenog postojanja i njena upotrebna vrednost postaće vidljivi tek sa njenim digitalizovanjem i postavljanjem na on-lin Arhivi SKC... što napreduje veoma sporo "zbog nedostatka kapitala", kako je to jednom duhovito primetio Isak Asimov odgovarajući na pitanje radoznalaca zašto već nije otkriven život još negde u svemiru.

Dragica Vukadinović, april, 2011

0
0
0
s2sdefault